نكند از بهر آن كه « اذ » اشارت است به وقت مستقبل . به ماضى گويى : اذ كان كذا ، و به مستقبل گويى : اذا كان كذا . پس اذ ابتدا [ ى ] وقتى ماضى تقاضا كند و اذا ، انتهاى وقتى مستقبل ، و مر حق را نه ابتدا روا و نه انتها . و « ان » با وى مشاركت نكند از بهر آن كه ان كلمهء شرط است و هر چه معلق « 1 » بود به شرط ، موجود آيد به وجود شرط و فايت گردد به فوات شرط ، و متعلق به شرط محتاج بود به وجود شرط ، تا « 2 » شرط موجود آيد ( و ) باز وى « 3 » موجود گردد و حق را صفت احتياج نيست و مر او را به كردن هيچ شرط به كار نيست . و هيچ « فوق » مر او را سايه نكند از بهر آن كه فوق دو معنى دارد : يا فوق مكان بود يا فوق سلطان ؛ و فوق مكان بر حق روا نيست از بهر آن كه فوق مكان بر كسى روا بود كه اندر مكان است و نيز فوق سلطان بر حق روا نيست از بهر آن كه سلطان وى برتر از همهء سلطان‌ها است . هيچ « تحت » مر او را بر نگيرد از بهر آن كه متمكن بايد تا ورا تحت برگيرد و چون حق را تمكن روا نيست باطل گشت گفتن كه [ يقله ] « 4 » تحت ، و نيز هر تحتى كه چيزى را بردارد اين بردارنده قوىتر از آن برداشته بايد تا بتواند ورا برداشتن و چون از خداى عز و جلّ قوىتر كس نيست ،

--> وقف نيز قابل توجيه است . ظاهرا اختلاف از متن اصلى مايه گرفته ، چه عبارت عربى منقول در شرح تعرف و لا يوافقه است و در متن التعرف ، نسخهء مورد استفادهء اين جانب و لا يوقفه . ( 1 ) - در متن كتاب حاضر تعلق آمده و خطا است . ( 2 ) - در متن خلاصه : با آمده به جاى تا و : با وى به جاى : باز وى كه با رعايت تناسب معنى و اجتناب از تكرار با رد بىجا بر اساس شرح تعرف ص 132 تصحيح گرديد . ( 3 ) - در متن خلاصه : با آمده به جاى تا و : با وى به جاى : باز وى كه با رعايت تناسب معنى و اجتناب از تكرار با رد بىجا بر اساس شرح تعرف ص 132 تصحيح گرديد . ( 4 ) - كلمهء : يقله كه بين قلاب قرار دارد از متن كتاب افتاده ولى در شرح تعرف ص 132 و التعرف ص 34 موجود است .